हसारा येथे दहा फूट लांबीच्या महाकाय अजगराचे यशस्वी रेस्क्यू!
यशवंत धोटे/भंडारा पत्रिका
मोहाडी : भंडारा जिल्ह्यातील तुमसर तालुक्यातील हसारा गावाजवळ शनिवारी रात्री सुमार ८.३० वाजताच्या सुमारास तब्बल दहा फूट लांबीचा महाकाय अजगर रस्ता ओलांडताना आढळून आल्याने परिसरात एकच खळबळ उडाली. रस्त्यावर अचानक एवढ्या मोठ्या आकाराचा अजगर दिसल्याने ये-जा करणाऱ्या वाहनधारकांसह नागरिकांमध्ये भीती आणि उत्सुकतेचे वातावरण निर्माण झाले. या घटनेची माहिती मिळताच सर्पमित्र असोसिएशन तुमसरच्या सदस्यांनी तत्परतेने घटनास्थळी धाव घेत अजगराचे सुरक्षितपणे रेस्क्यू केले. सर्पमित्रांच्या या धाडसी आणि सेवाभावी कार्यामुळे एका वन्यजीवाचे प्राण वाचविण्यात यश आले.
हसारा गावाजवळील रस्त्यावर रात्रीच्या सुमारास अजगर आढळून आल्याने नागरिकांचे लक्ष त्याच्याकडे वेधले गेले. अजगराचा आकार मोठा असल्याने अनेक जण आश्चर्यचकित झाले. रस्ता ओलांडणाऱ्या अजगराला वाहनांमुळे इजा होण्याची शक्यता असल्याने त्याला सुरक्षितपणे पकडणे आवश्यक होते. अशा परिस्थितीत सर्पमित्रांना घटनेची माहिती देण्यात आली. हसारा परिसरात अजगर आढळल्याची माहिती सर्वप्रथम सर्पमित्र दुर्गेश गौरीशंकर हलमारे यांना मिळाली. त्यांनी वेळ न दवडता सर्पमित्र असोसिएशन तुमसरचे सक्रिय सदस्य आकाश कैलास पिकलमुंडे यांच्याशी संपर्क साधून घटनेची माहिती दिली. विशेष म्हणजे, त्यावेळी आकाश पिकलमुंडे हे काटे बामणी परिसरात नाग सापाच्या रेस्क्यू मोहिमेत व्यस्त होते.
एका ठिकाणी नाग सापाचे रेस्क्यू सुरू असतानाच दुसऱ्या ठिकाणी मोठा अजगर आढळल्याची माहिती मिळाल्याने त्यांनी परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून हसारा गावाकडे धाव घेतली. घटनास्थळी पोहोचल्यानंतर सर्पमित्र आकाश कैलास पिकलमुंडे, दुर्गेश हलमारे आणि आदित्य भोयर यांनी अजगराच्या हालचालींचा अंदाज घेत आवश्यक खबरदारीसह रेस्क्यू मोहीम राबविली. अजगराला कोणतीही इजा होणार नाही आणि उपस्थित नागरिकांच्या सुरक्षिततेलाही धोका निर्माण होणार नाही, याची काळजी घेत सर्पमित्रांनी अजगराला सुरक्षितपणे पकडण्यात यश मिळविले. दरम्यान, हसारा गावाजवळ दहा फूट लांबीचा अजगर आढळल्याची बातमी परिसरात वाऱ्यासारखी पसरली. त्यामुळे हसारा गावासह तुमसर परिसरातील नागरिकांनी अजगर पाहण्यासाठी घटनास्थळी मोठी गर्दी केली होती. एवढ्या मोठ्या आकाराचा अजगर प्रत्यक्ष पाहण्याची संधी मिळाल्याने अनेक नागरिकांमध्ये कुतूहल निर्माण झाले होते. मात्र, अजगराच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देत सर्पमित्रांनी आपली जबाबदारी पार पाडली.
एकडे नागाचे रेस्क्यू, तर दुसरीकडे अजगरासाठी धाव
या घटनेतील विशेष बाब म्हणजे सर्पमित्र आकाश पिकलमुंडे हे काटेबामणी परिसरात नाग सापाच्या रेस्क्यू कार्यात असताना त्यांना हसारा येथे अजगर आढळल्याची माहिती मिळाली. एकाच रात्री वेगवेगळ्या ठिकाणी सापांच्या रेस्क्यू मोहिमेची जबाबदारी पार पाडण्याची वेळ त्यांच्यावर आली. वन्यजीवांच्या संरक्षणासाठी सर्पमित्रांना अनेकदा रात्री-अपरात्री घटनास्थळी जावे लागते. हसारा येथील घटनेतही सर्पमित्रांनी दाखविलेला तत्परता वन्यजीव संरक्षणाच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण ठरली.
वन्यजीव संरक्षणासाठी सर्पमित्रांचे कार्य महत्त्वाचे
ग्रामीण भागात शेतशिवार, झुडपी परिसर, रस्ते तसेच मानवी वस्तीजवळ विविध प्रकारचे साप आढळून येतात. अशा वेळी साप दिसताच नागरिकांमध्ये भीती निर्माण होणे स्वाभाविक असले तरी प्रत्येक सापाला मारणे किंवा त्याला इजा पोहोचविणे चुकीचे आहे. साप हे पर्यावरणातील अन्नसाखळीचा महत्त्वाचा भाग असून, विशेषतः उंदीर आणि इतर लहान प्राण्यांची संख्या नियंत्रित ठेवण्यात त्यांची भूमिका असते. अजगर हा बिनविषारी साप असला तरी त्याचा आकार आणि ताकद लक्षात घेता त्याला स्वतः पकडण्याचा प्रयत्न धोकादायक ठरू शकतो. त्यामुळे अशा प्रसंगी प्रशिक्षित सर्पमित्र किंवा वनविभागाची मदत घेणे आवश्यक आहे. हसारा येथील घटनेत सर्पमित्रांनी योग्य वेळी केलेल्या रेस्क्यूमुळे अजगराला सुरक्षितपणे पकडता आले.
सर्पमित्रांच्या तत्परतेचे परिसरात कौतुक
सर्पमित्र असोसिएशन तुमसरचे आकाश कैलास पिकलमुंडे, दुर्गेश हलमारे आणि आदित्य भोयर यांनी या रेस्क्यू मोहिमेत सहभाग घेतला. वन्यजीवाविषयी असलेली आपुलकी, सेवाभावी वृत्ती आणि संकटाच्या वेळी दाखविलेल्या तत्परतेमुळे त्यांच्या कार्याचे परिसरात कौतुक होत आहे. सापाविषयी नागरिकांमध्ये असलेली भीती दूर करून वन्यजीवांचे संरक्षण करण्यासाठी अशा सर्पमित्रांचे कार्य महत्त्वपूर्ण ठरत आहे.
साप आढळल्यास घाबरू नका; सर्पमित्रांशी संपर्क साधा
नागरिकांच्या घराजवळ, शेतशिवारात, रस्त्यावर किंवा अन्य कोणत्याही ठिकाणी साप आढळल्यास त्याला मारू नये, दगड मारून हुसकावू नये किंवा स्वतः पकडण्याचा प्रयत्न करू नये. सापापासून सुरक्षित अंतर राखून सुरक्षित सर्पमित्र किंवा वनविभागाशी संपर्क साधावा. तसेच रस्त्यावर साप आढळल्यास वाहनधारकांनी खबरदारी बाळगून वन्यजीवाला इजा होणार नाही याची काळजी घ्यावी.
तुमसर-मोहाडी तालुक्यासह परिसरात कुठेही साप आढळल्यास सर्पमित्र असोसिएशन तुमसर-मोहाडीचे सर्पमित्र आकाश कैलास पिकलमुंडे यांच्याशी मोबाईल क्रमांक ८७६७४९३८४४ वर संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
