भंडारा पत्रिका / प्रतिनिधी गडचिरोली : दंडकारण्याच्या घनदाट जंगलात जिथे रक्ताचे पाट आणि बंदुकीच्या गोळ्यांचा आवाज नित्याचाच असतो, तिथे माणुसकीचा एक कोमल झरा पाझरला आहे. छत्तीसगडच्या नक्षलग्रस्त कांकेर जिल्ह्यात सुरक्षा दलाच्या जवानांनी केवळ शस्त्रेच म्यान केली नाहीत, तर भूकेल्या नक्षलवाद्यांना पोटभर जेवण भरवून शत्रुत्वाच्या पलीकडे असलेल्या माणुसकीचे दर्शन घडवले आहे. २८ मार्चचा दिवस कांकेरच्या एरिनझोर जंगलासाठी वेगळा ठरला.
राधिका कुंजाम, संदीप कुंजाम आणि रेनू पद्मा या तीन नक्षलवाद्यांनी हिंसाचाराचा मार्ग सोडून मुख्य प्रवाहात येण्याचा निर्णय घेतला होता. तब्बल ३५ किलोमीटरचा दुर्गम, डोंगराळ आणि काटेरी मार्ग तुडवत हे तिघेही आत्मसमर्पणासाठी पोहोचले होते. अनेक दिवसांचा थकवा आणि पोटातील भूक घेऊन जेव्हा ते परतापूर पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत जवानांसमोर उभे ठाकले, तेव्हा त्यांच्या डोळ्यात भीती नव्हती, तर एक आर्त हाक होती. सुरक्षा दलाच्या जवानांना पाहताच या तिघांनीही आपली शस्त्रे खाली ठेवली. मात्र, औपचारिक अटकेपूर्वी जेव्हा जवानांनी त्यांच्याशी संवाद साधला, तेव्हा समजले की हे तिघेही कित्येक तासांपासून अन्नाविना आहेत. मग काय, शिस्तीच्या खाकी वर्दीतील जवानांनी क्षणाचाही विलंब न लावता आपल्याकडील शिधा बाहेर काढला.
एरिनझोरच्या त्याच जंगलात, जिथे काही तासांपूर्वी दोन्ही बाजू एकमेकांचे वैरी होत्या, तिथेच पोलिसांनी स्वत:च्या हाताने अन्न तयार केले. जवानांनी राधिका, संदीप आणि रेनू यांना प्रेमाने जेवायला दिले. तो क्षण केवळ आत्मसमर्पणाचा नव्हता, तर एका नव्या आयुष्याच्या सुरुवातीचा होता. आम्ही भुकेलो आहोत, ही त्यांची साधी आर्तता जवानांच्या काळजाला भिडली आणि बंदुकीच्या नळीपेक्षा माणुसकीचा घास मोठा ठरला. कांकेरच्या पोलीस अधीक्षकांनी या घटनेचे कौतुक करताना सांगितले की, आत्मसमर्पण करणाºयांना मुख्य प्रवाहात आणणे हे आमचे कर्तव्य आहेच, पण त्याआधी ते एक माणूस आहेत. त्यांच्या भुकेचा सन्मान करणे हीच खरी लोकशाही आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून नक्षलवादाच्या छायेत असलेल्या या भागात, जवानांच्या या संवेदनशील कृतीने स्थानिक आदिवासींच्या मनात पोलिसांबद्दल विश्वासाचे वातावरण निर्माण केले आहे. रक्ताच्या रंगापेक्षा माणुसकीचा रंग गडद असतो, हेच या घटनेने सिद्ध केले. ज्या हातांनी शस्त्रे सोडली, त्या हातांना जवानांनी मायेचा घास दिला. ही केवळ बातमी नाही, तर बदलत्या बस्तरचे जिवंत उदाहरण आहे.
